دلنوشته

داستانی،انتقادی،مدیریت پروژه های ساختمانی

دلنوشته

داستانی،انتقادی،مدیریت پروژه های ساختمانی

دلنوشته

دفتر ما در مشهد دفتر شماست
پیگیری قراردادها و فعالیتهای ساختمانی شما در مشهد
با تجربه 30 ساله در مدیریت پروژه های ساختمانی تاسیساتی
09153118727

طبقه بندی موضوعی
آخرین مطالب
پیوندها

زمین‌لرزه ۱۳۹۶ ایران - عراق به بزرگی ۷٫۳ در مقیاس ریشتر شامگاه یکشنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۶ در نزدیکی ازگله استان کرمانشاه در نزدیکی مرز ایران و عراق در ۳۲ کیلومتری جنوب غربی شهر حلبچه عراق ایران رخ داد.


کانون زمین لرزه 5 کیلومتری شهر ازگله کرمانشاه بود و زلزله نگاری آمریکا کانون این زلزله را ۳۲ کیلومتری حومه شهر عراقی حلبچه اعلام کرد

بر طبق گفته رئیس مرکز لرزه نگاری ایران چندین پیش لرزه قبل از زلزله ۷٫۳ ریشتری حوالی ساعت ۲۱ تا ۲۱:۴۸ اتفاق افتاده که موجب هشیاری مردم شد که بزرگترین این پیش لرزه‌ها به قدرت ۴/۵ ریشتر ثبت شد تعداد کشته‌ها در ایران به ۵۷۴ نفر رسیده و همچنین ۹٬۳۸۸ نفر نیز زخمی شده‌اند و حدود ۷۰٬۰۰۰ نفر بی‌خانمان شدند که البته بعدا آمار دقیقتر  کشته ها 620 نفر شد.

شهر ازگله نزدیک‌ترین شهر به کانون زلزله (۵ کیلومتر) بود و در حدود 35 کیلومتری شمال شهرهای سرپلذهاب و قصرشرین در زون لرزه زمینساختی زاگرس تعیین محل گردید. فاصله  کانون تا مرکز استان در حدود 130 کیلومتر و تا تهران در حدود 521 کیلومتر بوده است. مدل سازی اولیه لغزش دلالت بر حرکت لغزش از شمال به سمت جنوب، یعنی از محل کانون به سمت شهر سر پل ذهاب دارد. این الگوی لغزش با خرابی زیاد مشاهده ای در شهرستان سرپلذهاب همخوانی دارد.عمق زمین لرزه ۱۱ کیلومتر بوده که به علت عمق کم و مدت زیاد در کل منطقه شمال غرب کشور احساس شد. این زلزله در جنوب شرق ترکیه و حتی کویت و شمال عربستان سعودی و اسرائیلهم احساس شده‌است  تا روز ۱ آذر ماه سال ۱۳۹۶ حدود ۷۰۰ پس‌لرزه استان کرمانشاه را لرزانده‌است و تا اوایل دی به 1500 رسید.

 سیستم هشدار سریع که در زلزله‌ها با اتکا بر اختلاف سرعت بین امواج S و P می تواند چند ثانیه پیش از وقوع خرابی هشدار دهد را ما در ایران نداریم و تجربه آن در مکزیک و ژاپن ، نشان میدهد که بسیار در کاهش تلفات انسانی و قطع گاز و کنترل موارد خطرزای منطقه موثر است.

زلزله کرمانشاه زمین لغزش‌های زیادی با ارتفاع‌هایی از 1 تا 7 متر ایجاد کرده است. این حرکت‌ها و شکاف‌ها (رانش زمین) در فواصل متعدد دور و نزدیک از کانون زلزله اتفاق افتاده است. 

- اثرات ساختگاهی

به لحاظ مسائل ژئوتکنیکی و مکانیک خاک، بر پایه نظریه کارشناسی تیم شناسایی پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، اعزامی به محل؛ "نکته بسیار حایز اهمیت در خرابی های مشاهده شده در محلات مختلف سرپل ذهاب بروز اثرات ساختگاهی ناشی از زلزله کاملا بارز بوده و تفاوت خرابی های در نواحی مختلف شهر را می توان به اثرات ساختگاهی خصوصا در نواحی پایین دست بلوار ساحلی شهر سرپل ذهاب و از جمله در محله ترابی در نزدیک مرکز شهر (چهار راه احمد ابن اسحاق) مرتبط دانست. به عنوان نمونه در انتهای غربی شهر سر پل ذهاب به سمت قصر شیرین در حدفاصل پای دامنه کوه تا کناره رودخانه که اتفاقا دو مجموعه ساختمان های مسکن مهر که یکی در مجاورت دامنه کوه ساخته شده است و دیگری در مجاورت حریم رودخانه ساخته شده است؛ بروز اثرات ساختگاهی به سبب زمین لرزه کاملا محسوس است. در مجاورت نواحی پای کوه حجم خرابی ها به طور قابل ملاحظه ای کمتر از نواحی مجاور رودخانه است و با نزدیک شدن به رودخانه و افزایش ضخامت آبرفت بزرگنمایی امواج زمین لرزه و خرابی های متاثر از آن افزایش چشمگیری می یابد." بنابراین یافته های این زمین لرزه، حاکی از آنست که عدم توجه به برخی نکات ساده در مطالعات ساختگاهی و انتخاب محل با شرایط مکانیک خاک تحت الارضی مناسب و ایجاد تراکم برای بارگذاری و در نتیجه احداث ساختمان بدون ملاحظات فنی و تخصصی درباره مکان یابی بستر مساعد؛ یکی از نقاط آسیب پذیر این زمین لرزه در مورد ساختمانهای جدیدالاحداث از جمله مسکن مهر بوده است. بعنوان مثال در مورد مسکن مهر اسلام آباد غرب گزارش تخریب کامل نداشته ایم، ولیکن تخریب اساسی ستونها و تیرها، بریده شدن و بیرون زدگی ستون، وجود طبقه نرم و فروریختن کامل طبقه همکف، خرابی در اتصالات اتکایی تیر به ستون، ضعف ساختاری بتن و کیفیت نازل مصالح شن و ماسه بکار رفته در ملات بتن و مواردی از این قبیل گزارش شده است.

واحدهایی که در سر پل ذهاب آسیب جدی دیده‌اند، بر روی زمین‌های کشاورزی با خاک نرم ساخته شده‌اند. به نظر می‌رسد، اثر تشدید خاک نرم و سطح بالای آب زیرزمینی باعث شده که شدت امواج  در سطح زمین بیشتر شده و این بناها خسارت بیشتری را متحمل شوند.

برای طراحی سازه‌های مقاوم در برابر زلزله، شناخت جنبش وارتعاشات شدیدصفحه زمین زیر ساخت سازه که انتظار می‌رود در طول عمر مفید سازه رخ دهد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

با وجود حضور تعداد قابل توجهی مهندس عمران در کشور و انجام مراحل طراحی و ساخت و نظارت ساختمانها توسط آنان، جای تعجب دارد که هیچکس به اثر ساختگاهی توجهی نمیکند. میدانیم که در ایران برای آماده سازی و فروش زمینهای جدید ، جهت ساختمانسازی، متاسفانه اقدام به تسطیح زمینها میشود و لایه های قابل توجهی از خاک دستریز ایجاد میشود و فقط دقت و توجه مهندس ساخت و شانس مالک ، باعث پیش بینی لازم و جلوگیری از خسارات آتی میگردد. جالب است که ما در آیین نامه ساختمان ، کمتر به این موضوع مهم اثر ساختگاهی پرداخته ایم و نهادهایی مثل شهرداریها و مسکن و شهرسازی هم مسئولیتی بر دوش ندارند و در دانشگاهها هم بالطبع راهنمایی کمتری به دانشجویان میشود. بهرحال همه این از هم گسیختگیهای اجتماعی باعث افزایش قابل توجه خسارات جانی و مالی در سرپلذهاب و در اثر توسعه شهری بر روی زمینهای پرخطر شده است و امید است ایجاد سیستم متناسبی مانع از ایجاد قتلگاههایی برای مردم در آینده بشود

- نوع سازه

ساختمانهای بتنی بهترین نوع سازه ای است که ما میتوانیم در همه جای کشور از آن برای ساختمانسازی استفاده کنیم ، هم مصالح آن در همه جا موجود است و هم درصد قابل توجهی ارزانتر از ساختمانهای اسکلت فلزی میباشد. ولی یک نگاه به عکسهای زلزله کرمانشاه نشان میدهد ساختمانهای اسکلت فلزی دوام بهتری داشته اند و حتی اگر درجاهایی از هم گسیخته شدند و امکان بهره برداری مجدد آن نیست ولی تلفات جانی نداشته و واژگون نشده اند. اساس طراحی زلزله بر اینست که سقفها نریزند و مردم نابود نشوند و تخریب چند تیغه و یا شکست شیشه ها و موارد مشابه قابل جلوگیری نیست. در زلزله کرمانشاه موارد زیادی دیده میشود که در اثر کیفیت پایین بتن مصرفی ، ستونهای یک طبقه متلاشی شده و اثر زلزله و وزن سازه منجر به تخریب کلی آن و عدم حفاظت از جان ساکنین آن شده است. بحرانی ترین الگوی تخریب ضعف المان و یا ضعف در اتصالات المان های حیاتی سازه همچون ستون ها، تیرها و بادبندهاست که بحرانی ترین وضعیت در این فاز منجر به عدم ایستایی سازه و همچنین واژگونی مجموعه المان ها خواهد گردید.مشکل کجاست؟


در یک ساختمان بتنی ، متناسب با پیشرفت ساختمان ،در دهها مرحله باید بتن مناسب تهیه و در ستونها و تیرها و سقفهای طبقات مختلف اجرا شود و از بتن نگهداری شود تا در نهایت سازه ای محکم و مقاوم ایجاد گردد . حال اگر در یکی از مراحل ، مثلا ستونهای طبقه اول،بتن مناسب نباشد و یا کارگران برای راحتی اجرا به آن آب بیافزایند و یا ویبره درستی نشود و یا حتی بعد از بتن ریزی ، فرآوری نگردد و در اثر سرما و یا کمبود آب صدمه ببیند، دیگر آن ساختمان فضای امنی برای انسانها نیست. حالا اضافه کنید کمبود فرهنگ احساس مسئولیت و وجدان عمومی در میان مردم و کارگران ساختمانی و مهندسان و منفعت طلبی فوشندگان بتن و غیره را. در نتیجه اطمینان بخشی سازه های بتنی بسیار پایین می آید و زندگی در این ساختمانها ، بازی با زندگی! اگر ساختمانهای فولادی نتیجه بهتری را در این زلزله داده اند علتش اینست که فولاد در کارخانه تولید شده و صرفا کنترل جوشکاری آن که کار سختی هم نیست، میتواند اطمینان بخشی سازه را تضمین نماید هرچند که شکل پذیری فولاد هم در این بین بی تاثیر نیست. معاون مسکن و شهرسازی میگفت پس از زلزله به مراکز تولید بتن سرپل ذهاب مراجعه شده، با اینکه موفق به اخذ آرم استاندارد شده بودند ولی بتنشان غیر قابل قبول بوده است. ما اینگونه داریم محل سکونت مردممان را میسازیم. بتنهای مورد استفاده در چند ساختمان تخریب شده در سرپل ذهاب که پس از زلزله کرگیری و تست شده، مقاومت زیر 100 کیلو بر سانتیمتر مربع را نشان میداده در حالی که باید 250 باشد. این فاجعه میتواند در همه جای ایران تکرار شود در حقیقت بمبهای ساعتی ساخته ایم که با تحمیل شرایط ویژه مانند آتش سوزی یا زلزله منفجر میشود. فراموش نکنید داریم در مورد ساختمانهایی صحبت میکنیم که توسط پیمانکاران دارای رتبه ساخته شده و مهندس ناظر داشته و نظام مهندسی و شهرداری آنها را تایید کرده اند. این عدم دقتها در سازه های فلزی در زلزله کرمانشاه هم مشکل آفرین بوده است. یک رسم غلط در منطقه باعث شده که صفحه بادبندها را به تیرها جوش ندهند و همین موضوع خسارات زیادی را بجا گذاشته است. در پایان باید نتیجه گیری کرد که ساختمانهای بتنی را برای مناطقی توصیه و طراحی کنیم که مطمئن باشیم نیروی کارآمد و تجهیزات و امکانات میتواند طرح را تبدیل به ساختمان نماید و در غیر این حالت ، باز دامی برای جان و مال انسانها گذاشته ایم.

-دیوارهای جانبی و تیغه ها

استفاده از دیوارهای با مصالح بنایی سنگین و عدم اتصال مناسب آنها به سازه ، صدمات زیادی در زلزله کرمانشاه ایجاد کرده است. ساختمانهایی که سازه آن صدمه نخورده، کل دیوارهای جانبی آن فرو ریخته و غیر از اینکه صدمات جانی و مالی زیادی را ایجاد کرده، تعداد افرادی را که باید بعد از زلزله بیخان ومان باشند را افزایش داده است. این نکته مهمی است. هر نکته کوچک مهندسی را که بی اهمیت میبینیم و رعایت نمیکنیم منجر به نابسامانی دهها خانواده در طول ماهها خواهد شد تا بتوانند دوباره سامان بگیرند.

یکی از بیشترین موارد تخریب و خسارات وارد شده مربوط به جدایی و ریزش نماهای ساختمان ها و ملحقات آنها به علت عدم رعایت ضوابط کامل در اتصال آنها به جداره ساختمان می باشد، که در مناطق شهری بعنوان یکی از شایع ترین الگوهای خسارت تلقی میگردند دارای مصالح متنوع و غیرهمگون می باشند، بعنوان بخش ضعیف ساختمان دچار آسیب جدی در اثر ارتعاشات زلزله شده و جدایی و ریزش در آنها رخ خواهد داد.

خسارات وارد شده به المان های غیر سازه ای همچون میانقاب ها، دیوارهای پیرامونی و ملحقات و تجهیزات وابسته و عدم اتصال مناسب دیوارها و اسکلت ساختمان مبتنی بر ضوابط آیین نامه ای که موجب حرکت، ترک خوردگی، واژگونی و ریزش دیوارها و ملحقات آنها می گردد.

از انواع آسیب های ایجاد شده مربوط به تخریب پوشش ها در ساختمان از جمله مصالح اندود سقف و دیوارها می باشد. در این نوع از تخریب که به دلیل غلبه نیروی ناشی از ارتعاش بر پیوستگی محدود بین مصالح اندود و مصالح پرکننده المان هایی چون سقف و ودیوارها در ساختمان ها بوجود می آیند، شاهد ریزش مصالح اندود و پوشش ها در ساختمان (داخلی و خارجی) هستیم. (فروریزش مصالح پوشش سقف در بیمارستان امام خمینی ره )

-میزان آسیب

گفته میشود در اثر زلزله کرمانشاه به 37000 واحد مسکونی خسارت جدی وارد شده که  اگر هر واحد 100 متر مربع باشد و هزینه ساخت را متری فقط  هفتصدهزارتومان بگیریم، برای بازسازی ساختمانهای تخریب شده باید 2590میلیارد تومان هزینه کنیم.

نتیجه:

1- سیستم لرزه نگاری کشور را بهبود دهیم

2- سیستم هشدار سریع زلزله را در کشور فعال کنیم

3- مدیریت بحران کشور را ساماندهی کنیم

4- اثر ساختگاهی را در ساخت و سازهای جدید جدی بگیریم

5- به ساخت و سازها و رعایت قوانین و آیین نامه های آن حساستر باشیم

سعدی نام دی 96

www.blog.sadinam.com  وبلاگ

SADINAM.COM   آدرس سایت

YOUROFICE @    تلگرام

INFO@SADINAM.COM        ایمیل

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

Add URL